څوچه پاتي یو افغان وي - تل بدا افغانستان وي   |    تا زنده یک افغان است - جاوید افغانستان است
خبرنامه
NEWSLETTER
ابزار
UTILITIES
ورود به کارگاه
MEMBERS LOGIN
تماس با ما
CONTACT US

حکمرانان کنر و یوسفزاییان (حدود ۸۰۰- ۹۰۰ هجری)


در حدود ( ۸۰۰ ه- ۱۳۹۷ م ) که تاخت و تاز تیمور در صفحات افغانستان جاری بود و در دره های کنر خانوادهٔ محلی حکمرانی داشتند که آنها را به لقب ( سلطان ) میخواندند این دودمان در دره بیچ کنر مرکز داشتند . و افسانهای محلی آنها را به اولاد ذوالفرنین منسوب میدانستند . از مشاهیر این دودمان سلطان پکهل و سلطان بهرام دو برادرند فرزندان سلطان گهجامن بن هندو که سلطان پکهل از لغمان تا کنر و باجور و سوات و کشمیر حکم میراند و موضع پکهلی ( واقع ضلع هزارهٔ صوبه سرحد) منسوب به اوست و در دره های کنر کتیبه های ازو باقیمانده است و بعد ازو پسرانش در سوات بهم آویختند، و جنگی عظیم کردند .
اما سلطان بهرام لغمان و ننگرهار را بتصرف آورده و برخی از مخالفان خودرا به مشاور نفی کرد و مرکز حکمرانی او پاپین دامنه سپین غر بود ، و بعد از برادر اراضی متعلقه را تا کشمیر بدست آورد، و بر مملکتی از حدود کابل تا کشمیر حکم راند ، و بعد ازو سلطان تومنا زمام حکمرانی بدست گرفت ، ولی حکمرانی این خاندان در سلاسل کوهای شنوار و کنر و سوات و باجور تا ضلع هزاره و کشمیر محدود مانده در دامنه های کوهها و دشتهای کابل و ننگرهار و پشاور محاجرت های اقوام پشتون صفحات قندهار و مجرای نهرارغسان در عصر اولاد تیمور آغاز شد ، عشایر کندوزمند، بسبب اختلاف مجاورین و کمی مراتع از صفحات قندهار کوچیده بکابل آمدند، و مردم دیگر از گومل و غیره به آنها متحد شده در دره های کابل میزیستند، و حکمرانان آنها مداد و مدو وشیخ عثمان بودند ، و در حدود (۸۷۰ ه- ۱۴۶۵ م ) که میرزا الغ بیگ بن سلطان ابو سعید گورگان حکمدار کابل بود ، تمام سرکردگان این قبایل را با ملک سلطان شاه فراهم آورده و بکشت ،ولی برادر زاده سلطانشاه یوسفزا یی ( احمد ) ازین ملحمه نجات یافت و مردم ترکلانی را در لغمان جایگزین ساخت .اما در حصارک جنگی عظیم بین یوسفزایی و مهمند زایی روی داد که در نتیجه مهمند زایی صفحات ننگرهار را بگرفتند و یوسفزایان روی به باجور و بنیر و سوات آوردند، مردم بومی آنجا که دلازاک بودند از آنها گریخته به پرشور ( پشاور) پناه بردند ، و مردم یوسفزایی سردار شامانی راکه جلو نامداشت بکشتند و بر تمام اراضی اشنغر و دوابه شمال پشاور قبضه



کرده از ناوگی تا ارهند ( باجور) بدست آوردند، دراینوقت حکمرانان یوسفزایی ملک احمد و ملک ملی بودند، و این شیخ آدم معروف به ( ملی) بن یوسف از عشیره سره بنی پښتون است که پیشوا و حکمران بزرگ قوم یوسفزایی و مقنن (LAW-GIVER)معروفی بود مشهور به تقوی و فضیلت، وی کتابی را در قوانین اجتماعی و رسوم قومی و تقسیم اراضی در حدود ( ۸۲۰ ۱۴۱۷ م ) نوشت که نام آن دفتر شیخ (ملی ) است و یوسفزائیان تا چهار قرن بعد هم اراضی موروثی را بر اساس قوانین دفتر تقسیم میکردند ، درین قوانین اراضی مزروع و چراگاه و مساکن بر اساس عدالت و مساوات تقسیم شدی . و بعداز ده سال بر حسب افزایش یا کمبود افراد خانواده ها تجدید میشد . و این کتاب از آثار قدیم نثر پښتو بود ، و در آن تاریخ مهاجرت این قبایل با شرح انساب اقوام پښتون مندرج بود .
بعداز شیخ ملی زمام اقتدار یوسفزائیان بدست کجوخان را نی زایی آمد ( حدود ۹۰۰ ه ۱۴۹۴ م ) کجوخان نیز کتابی راکه تکملهٔ ( دفتر شیخ ملی) بود و در شرح تاریخ یوسفزائی و تکمیل و ترمیم قوانین موضوعه شیخ ملی نوشت و مدتها حکمران و قاید این اقوام بود و به مدت ( ۱۲) هزار سوار در شیخ بتور با غوریه خیل جنگ کرده آنها را بشکست، و جنگ مهم دیگر یوسفزایی با دلازاک در لنگرکوت بود که دلازاک را شکست آخرین دادند ، بعد از کجوخان دو نفر مرزبان یوسفزایی شاه منصور ولد ملک سلیمان و سلطان ویس سواتی حکمرانان این صفحات بودند که در حدود ( ۹۱۰- ۹۲۵ هجری ) فرمانروایان محلی شمرده میشدند و بابر با دختر شاه منصور بی بی مبارکه ازدواج نمود ، و همچنین سلطان علاءالدین سواتی و طاووس خان از مشاهیر معاصر بابرند که وی ذکری از این رجال دارد .

مشاهیر این حکمرانان :
۱ - سلطان پکهل کنری بن کهجامن بن هندو ( حدود ۸۰۰ هجری )
۲ - سلطان بهرام بن کهجامن ( حدود ۸۱۰ هجری )
۳ - سلطان تومنا ( حدود ۸۱۵ هجری )
۴ - ملک احمد یوسفزایی ( حدود ۸۱۵ هجری )
۵ - شیخ آدم ملی بن یوسف ( حدود ۸۲۰ هجری )
۶ - کجوخان رانی زائی ( حدود ۹۰۰ هجری )


۷ - شاه منصور ولد ملک سلیمان ( حدود ۹۱۰ هجری)
۸ - سلطان ویس سواتی ( حدود ۹۱۰ هجری)
۹ - سلطان علاء الدین سواتی ( حدود ۹۱۰ هجری )
۱۰- طاووس خان ( حدود ۹۱۰ هجری )



مدارک:
تاریخ مرصع - تدکرة الابرار والاشرار - تاریخ پشاور - حیات افغانی نسب نامه افاغنه مجلهٔ آثار عتیقه هند - سالنامهای کابل - پته خزانه - تاریخ ادب پښتو ج ۲ - خورشید جهان - صولت افغانی- بابر نامه .
سیف الله فضل

از کتابخانۀ:

سیف الله فضل

نویسنده:

علامه عبدالحی حبیبی












| حفظ اطلاعات شخصی| | ما کی استیم؟ | | آرایشگر وبسایت | | شرایط استفاده | | تماس با ما |
Privacy Policy About us WebMaster Terms of Use Contact us