څوچه پاتي یو افغان وي - تل بدا افغانستان وي   |    تا زنده یک افغان است - جاوید افغانستان است
خبرنامه
NEWSLETTER
ابزار
UTILITIES
ورود به کارگاه
MEMBERS LOGIN
تماس با ما
CONTACT US
facebook

مصدر دردستور زبان پارسی دری


زبان پارسی دری اززبانهای هندواروپایی است که مصدرندارند یعنی تمام صیغه های فعلهای آن خلاف فعلهای عربی ازمصدرساخته نمی شوند و همانند دیگر زبانهای هندواروپایی ازدواصل یا ریشه ساخته می شوند . پس رفتن ، خفتن، گفتن، شنیدن ، دیدن وخواندن که مصدر نامیده می شدند ، اسم فعلها استند نه مصدرها . این اسم فعلها چی قسم ساخته شده اند ؟ مثال می آورم . فعل خفتن دواصل یا دوریشه دارد: اصل یا ریشة ماضی یا گذشته که خفت است. تمام صیغه های زمان گذشته از اصل خفت شکل می گیرد ، بدین گونه : من خفتم ، ما خفتیم توخفتی ، شما خفتید ، اوخفت وآنان خفتند . همة صیغه های حال و مضارع از خواب ساخته می شوند : من می خوابم ، ما می خوابیم تو می خوابی ، شما می خوابید ، اومی خوابد وآنان می خوابند . اسم فعل آن از اصل یاریشة ماضی با افزایش پساوند« ان » anیعنی به شکل خفت + ان = خفتن ساخته می شود.
نام دوم این فعل یااین کنش خوابیدن است که از یکجاشدن دومین ریشة ماضی یعنی خوابید با ان ساخته می شود . اهل پژوهش گمان می برند که خفتن وخوابیدن درگذشته ها به دولهجة یک زبان شاید پیوسته بوده اند . فعل یا کنش شنفتن هم مانند خفتن است . ریشة ماضی آن شنفت و ریشة مضارع آن شنو است . نام دوم این فعل شنیدن است که اصل یا ریشة ماضی آن شنید و ریشة مضارع آن بازهم شنو است . و بعد ، براین بنا فعل رفتن هم دو اصل یا ریشه دارد : رفت و رو یعنی مطابق مصطلحات دستوری صیغة ماضی مطلق و فعل امر . اسم فعل آن از یکجا شدن ریشة ماضی یا صیغة ماضی مطلق مفرد غایب یعنی رفت باپساوند ان شکل می گیر ( رفت + ان = رفتن ) . فعل روفتن هم دو اصل دارد : روفت که همه صیغه های زمان گذشته از روفت ساخته می شوند وهمه صیغه های زمان حال وآینده از روب . فعل کوفتن هم دوریشه دارد : کوفت و کوب . اسم فعل آن کوبیدن هم است . فعل خواندن هم دو اصل دارد . اصل زمان گذشته یا ماضی آن خوا ند است و اصل زمان حال وآینده که صیغه های مضارع از آن ساخته می شوند خوان است . پندارم همینقدر مثال برای دانستن ریشه های فعلهای زبان دری بس خواهد بود .

داکتر اسدالله حبیب

از کتابخانۀ:

داکتر اسدالله حبیب

نویسنده:

داکتر اسدالله حبیب











| حفظ اطلاعات شخصی| | ما کی استیم؟ | | آرایشگر وبسایت | | شرایط استفاده | | تماس با ما |
Privacy Policy About us WebMaster Terms of Use Contact us