څوچه پاتي یو افغان وي - تل بدا افغانستان وي   |    تا زنده یک افغان است - جاوید افغانستان است
خبرنامه
NEWSLETTER
ابزار
UTILITIES
ورود به کارگاه
MEMBERS LOGIN
تماس با ما
CONTACT US

تخت رستم


استوپه سنگی تخت رستم یکی از محل های تاریخی و عجایبات به جامانده ازعصربودائی افغانستان قدیم بوده که از دید جهان گردان به دور مانده است .
این محل تاریخی درفاصله سه کیلو متری جنوب شهر ایبک مرکز سمنگان موقعیت دارد، باستان شناسان آن را به دوران کوشانی ها درافغانستان نسبت میدهند که این محل تاریخی یکی از عجایبات به جا مانده از دوران قدیم بوده که بنام تخت رستم یاد میشود.
این مکان خارق العاده دربدنه کوه پایه و درون سنگ بزرگ یک پارچه تراشیده شده که باستان شناسان جهان ازآن به عنوان عجایب و معروف ترین بناهای معماری عصر بودائی افغانستان قدیم یاد میکنند.

قطر استوپه تخت رستم 90 متر و ارتفاع آن 9 متر بوده و دربالایی استوپه یک اتاق خورد به مساحت چهار متر مکعب ازسنگ تراشیده شده که این اتاق جای گذاشتن بت بزرگ میباشد.
درفاصله دوصدمتری شمال این استوپه دردرون یک کوهپایه یا تپه سنگی هشت سموچ به سایزهای مختلف به شکل گنبد و دهلیز کندن کاری شده که این محل به نام تخت بانو یاد شده یا تخت تهمینه همان دختر شاه سمنگان مسمی میباشد.
حکایت است مراسم عروسی دختر شاه سمنگان تهمینه بارستم پهلوان آن زمان، درهمین محل صورت گرفته است .
، تخت بانو شامل دوگنبد بزرگ که هرکدام به طول و عرض یازده متر و ارتفاع سیزده متر و درداخل گنبد ها تاقچه های مختلف به منظور گذاشتن بت ها نیز تراشیده شده است. درتخت بانو همچنان دو دهلیز که هرکدام به طول سه متر میباشد و دربین هردو دهلیزسومچ های کوچک کندن کاری شده که بنام بازار تخت رستم یاد میشود که دراصل این سمچ ها محل راهبه ها میباشد.
در مورد چگونگی زمان تراشیدن این استوپه تاریخی باید گفت، بعضی ها معتقد اند که این کار معبد درزمان زایش حضرت عیسی (ع) ایجاد شده و کارآن به مدت دوصد سال یا دو قرن ادامه داشته وناتکمیل باقی مانده است.
این محل تاریخی که درمسیر سرک کابل – مزارشریف واقع شده همه ساله درفصل بهار مسافرین زیادی درایام گل سرخ از آن دیدن میکنند.
این منطقه ازنظر تاریخی و جغرافیایی موقعیت مهمی دارد و دردوره های گذشته و سالهای قبل ازاسلام همواره یکی از مراکز فرهنگی بوده و موقعیت جغرافیایی آن درمسیر ولایت بغلان و بلخ قراردارد که اهمیت آن را بیشتر کرده است.
براساس حفاری ها و تحقیقات انجام شده توسط "کارلنینن کون " باستان شناس امریکایی احتمال میرود که سی تاپنجاه هزار سال قبل از میلاد شکارچی های هندوکش و انسان های اولیه عصر حجر درکوه های این منطقه زندگی میکردند "میجریان " باستان شناس انگلیسی اولین مسافر اروپایی بودکه درباره معبداستوپه بودائی اپک درکتاب خود به نام " افغانستان شمالی " که درسال ۱۳۸۸ میلادی منتشر شده اشاره کرد، درکتاب خود ازاین بنای خاص به عنوان تخت رستم یاد آورشده، وی از واژه مردم منطقه استفاده کرده است.
بدون شک، شکل طبیعی زمین های منطقه علت مهم است که باعث شده سمنگان درنظر پیروان بودا نیک بدرخشند.
همان طوریکه دربامیان شکل دیوار های طبیعی کوه باعث شده است که پیکر تراشان بودائی معابد خود را به تقلید از مغاره های ماقبل تاریخ درداخل بدنه های کوه های دیواری حفر کنند.
احمد علی کهزاد مورخ و باستان شناس افغان درکتاب "افغانستان درپرتو تاریخ "به تخت رستم اشاره نموده و نوشته است استوپه بودائی و معروف تخت رستم ایبک یکی از این برجسته گی های طبیعی است که اطراف آن تراشیده شده است.
تااکنون تعداد زیادی گردش گران و علاقمندان ازکشور های مختلف به این منطقه آمده و ازخانه های کندن کاری شده دررساله که " حدود العالم " ازآن نام برده شده ، بازدید نمودند.
دررابطه به قدامت تاریخی تخت رستم نظریات مختلف وجود دارد، یوسف شان یعقوب ووف، رییس باستانشناسی اکادمی علوم تاجکستان که درسال ۱۳۸۳ ازاین منطقه بازدید کرد و تحقیقات را دراین مورد انجام داد، وی معتقد است زردشت درمدت ده سال به محل تخت رستم که از نادرترین پیکره تراشی های زمان زردشت است زندگی میکرد و درساختن این معابد خود زردشت نیز سهم داشته است .
به گفته وی، این محل مربوط به بودائی ها نبوده بلکه مربوط به زردشت ها است که قدامت تاریخی آن نیز به سه هزارو پنجصد سال میرسد ، اما بعداً بودائی ها ازاین محل به منظور انجام مراسم مذهبی شان استفاده کرده اند.
برخی دیگر به این باور استند معابد تخت رستم مربوط به بودائی ها بوده و قدامت آن به دو هزارو پنجصد سال قبل برمیگردد.
درمورد تخت رستم به شاهنامه فردوسی، درمیان این منطقه ازگذشته ها تاکنون جایگاه ویژه داشته و برخی از داستان های شاهنامه نیز دراین منطقه اتفاق افتاده و همچنان درشاهنامه نام سمنگان به مراتب ذکر گردیده است.
سیف الله فضل

از کتابخانۀ:

سیف الله فضل

نویسنده:

فریبا مشرقی











| حفظ اطلاعات شخصی| | ما کی استیم؟ | | آرایشگر وبسایت | | شرایط استفاده | | تماس با ما |
Privacy Policy About us WebMaster Terms of Use Contact us