څوچه پاتي یو افغان وي - تل بدا افغانستان وي   |    تا زنده یک افغان است - جاوید افغانستان است
خبرنامه
NEWSLETTER
ابزار
UTILITIES
ورود به کارگاه
MEMBERS LOGIN
تماس با ما
CONTACT US
facebook

مطابقت فعل با فاعل


درنثراین زمانی فارسی هرگاه فاعل جمع بود فعل جمع وهرگاه فاعل مفرد بود فعل مفرد بکار می رود .
هرچند قاعده چنان بود که درمورد جانداران فعل گزاره مطابق نهاد باشد . برای نهاد مفرد فعل مفرد وبرای نهاد جمع فعل جمع به کار رود .
خبرنگار نیامد . خبرنگاران نیامدند . کناری می خواند ، کناریها می خوانند . اسپ شیهه می کشد. اسپها شیهه می کشند.
درمورد رستنیها ؛ گاهی جمع وگاهی فعل مفرد به کار رفته است .
گلها شگفتند .گلها شگفت . سبزه ها خشک شدند . سبزه ها خشک شد.
وبرای اسمهای معنا نیز ؛ همه جا فعل مفرد به کار ببرند . خاطره ها فراموش می شود.
برای اعضای دوتایی بدن هم فعل جمع به کار برند .
برای آدمهای محترم ؛ درحالت مفرد هم فعل جمع به کار برده شود .
پدرم گفتند . استاد نقاشی تشریف آوردند.
مگراین قاعده ها اززمانهای دور غرق در استثنا ها شده اند و آشفتگی دراین کار هنوز برنوشته ها سایه افگنده است .
اینک چند نمونۀ اشتباه آمیز :
« بخاطری که افغانستان خط فاصل نام نهاد دیورند را ، که انگریزان دردوران استعمار تعیین کرده بود ، هیچگاهی به رسمیت نشناخته است .» (ازگوگل فارسی )
درجملۀ نقل شده انگریزان واژۀ جمع است وفعل نیز باید جمع باشد ، یعنی تعیین کرده بودند .
« به گفتۀ آقای صافی ازنزد این افراد هفتاد کیلوگرام مواد مخدرویک قبضه اسلحۀ کلاشنیکوف نیز بد ست آمده است .» ( ازگوگل فارسی)
دراین جمله سه اشتباه هست .
یکم _ واژۀ افراد که پستر، زیر همین عنوان روشن خواهد شد .
دوم _قبضه ، وابستۀ عددیست که با تیغها می آید .یک قبضه شمشیر ، یک قبضه پیش قبض ، یک قبضه کارد با تفنگ ، تفنگچه وتوپ «میل » به کار می رود . یک میل کلاشنیکوف .
سوم _ اسلحه واژۀ جمع است وبا یک سازگار نیست . می بایست به جای آن سلاح نوشته می شد
جملۀ دیگر:
« گروه اول کسانی است که هم درنظام هستند وهم با نظام درموارد معینی نا سازگاراند .» انترنت
سخن برسرعبارت « کسانی است » است . نهاد جمع است ، باید فعل گزاره نیز جمع ، یعنی استند یا اند باشد .
دراین سالهای اخیر اهل قلم بدان سو رخت از آشفتگی کشیده اند ؛ که درمورد اسمهای ذات هرگاه نهاد مفرد بود فعل مفرد بیاورند و هرگاه جمع بود فعل جمع به کار برند . درمورد اسمهای معنا نیز گاهی این اصل رعایت شده است وگاهی درمورد جمع ومفرد اسم معنا فعل مفرد به کار رفته است . اینک چند مثال :
«روزی از روزها ، هنگامی که مانند همیشه گلهای رنگارنگ شگفته بودند ، پرندگان می سرودند ، وصدای خنده وغلغلۀ کودکان ازکنار جویبار به گوش می رسید ، ناگهان باد سردی ازجانب دشتهای دور به وزیدن آغاز کرد . »( ازفاتح روی زمین ، سید بهاءالدین مجروح.)
« درحالی که حواس درتنگنای ظواهر گرفتاراند وفقط به احساس اموری که به سطح وظاهر اجسام ارتباط دارد ؛ نایل می شوند وبه حریم حقیقت اشیا راه ندارند .»( ازتعلیق بر سلامان وابسال جامی ...، محمد اسماعیل مبلغ)
اکنون که ازرواج هردوگونه روش مثالها داریم راهی راباید برگزیدکه ازآشفتگی بتوان برون رفت . پندارم مرجح خواهد بود که با اسمهای جمع (معنا وذات)فعل جمع وبا اسمهای مفرد (معناوذات) فعل مفرد بکاربرود.
شبهاگریختندوتوچون بادهای سرد ، همراه با سیاهی شبهاگریختی
دل بازبه جوش یارب آمد، شب رفت وسحرنشد شب آمد
درخت سبزشد.
درختان سبزشدند.

داکتر اسدالله حبیب

از کتابخانۀ:

داکتر اسدالله حبیب

نویسنده:

داکتر اسدالله حبیب











| حفظ اطلاعات شخصی| | ما کی استیم؟ | | آرایشگر وبسایت | | شرایط استفاده | | تماس با ما |
Privacy Policy About us WebMaster Terms of Use Contact us