څوچه پاتي یو افغان وي - تل بدا افغانستان وي   |    تا زنده یک افغان است - جاوید افغانستان است
خبرنامه
NEWSLETTER
ابزار
UTILITIES
ورود به کارگاه
MEMBERS LOGIN
تماس با ما
CONTACT US
facebook

دری



فارسی پیش از زبان دری که گفتیم٬ اطلاع چندانی از آن نداریم٬ بر فرض وجود گسترده نیز٬ از لحاظ توان زبانی در پایه ئی نبوده است که اثر چشمگیری بیافزایند. برخلاف اداعاهای زیادی که درین زمینه میشود٬ اثر قابل ارائه ئی ازین مرحله از زبان ندیده ایم. حال آنکه در زبان دری بعد ازاسلام٬ آثار بسیار والائی آفریده شده که به خصوص در دوره های مؤخرتر٬ اغلب آفریننده گان آنان نیز غیر فارس بوده اند.

در قارهٔ هند به جز مشتی ناچیز گبر پارسی گریخته از زمان ورود اسلام و فاقد اثری چشمگیر و حضوری سازنده در زمینه زبان و ادبیات٬ نه کسی به فارسی تکلم میکرده است و نه فارسی در گوشه ئی از آن زبان رسمی اعلام و تحمیل شده بود. باوجود این کشورگشائی ترکان پای زبان دری را به شبه قاره کشانده و حجیم ترین و معتبرترین فرهنگ های زبان دری درآنجاه نوشته شده اند [برهان قاطع/فرهنگ آنندراج/فرهنگ رشیدی/غیاث الغات/بهار عجم/٬٬٬] فرهنگ های تحریر شده در آن دیار به هیهچوجه قابل مقایسه با فرهنگ های داخلی کممایه ئی چون "لغت الفرس" اسدی طوسی٬ قطع نظر از تاریخ تحریر٬ نیست.

ایضاً در خارج از قلمرو فارسی٬ زبان دری در ساحت شعر و ادب بزرگانی چون قطران تبریزی٬ اوحدی مراغه ئی٬ نظامی گنجوی٬ مولانا جلال الدین بلخی٬ امیر خسرو و....به خود دیده است که آثار بسیار گران بهائی را درین زبان آفریده اند. اخیراً نیز بهترین مترجمین و نویسنده گان زبان فارسی و محققان و پاسداران آن٬ از غیر فارس بوده اند.

خوشبختابه بر خوش شانسی زبان دری هنوز نیز میتوان باور داشت. مثلاً در خارج از ایران٬ لهجه ئی از فارسی در افغانستان رواج دارد که خودشان آنرا دری نامند و طبعاً کم و بیش تفاوت های با فارسی رایج در ایران دارد و با وجود آنکه شصت درصد ملت افغان پشتون و قریب پانزده در صد نیز ازبک و ترکمن و غیره استند و متکلمین به زبان دری در اقلیت ۳۵ درصد قرار دارند٬ خوشبختانه میدان برای زبان دری باز است. در گذشته زبان رسمی بود و اکنون نیز با وجود تغیرات اخیر در قانون اساسی افغانستان٬ همچنان یکی از زبانهای رسمی و معتبر آن کشور است و امید که این حلقهٔ اتصال ما با کشور همسایه مان مستحکمتر بماند.

سیف الله فضل

از کتابخانۀ:

سیف الله فضل

نویسنده:

اسماعیل هادی











| حفظ اطلاعات شخصی| | ما کی استیم؟ | | آرایشگر وبسایت | | شرایط استفاده | | تماس با ما |
Privacy Policy About us WebMaster Terms of Use Contact us