څوچه پاتي یو افغان وي - تل بدا افغانستان وي   |    تا زنده یک افغان است - جاوید افغانستان است
خبرنامه
NEWSLETTER
ابزار
UTILITIES
ورود به کارگاه
MEMBERS LOGIN
تماس با ما
CONTACT US

نوستالوژی فرانسوی


نوستالوژی فرانسوی

مصطفی عمرزی

لیسه ی عالی استقلال و لیسه ی عالی ملالی، دو مکتب ویژه ی زبان فرانسوی در کابل اند. من در سال 1378 از لیسه ی عالی استقلال فارغ شدم. این مکتب مشهور و مجهز، از نماد های معارف نو شناخته می شد. تعمیر زیبا با امکانات فوق العاده و محیط باز، 12 سال خاطرات خوش و مکدر مرا احتوا می کند. زبان فرانسوی، زبان دوم این مکتب بود. من بر اثر تحصیلات عالی مادر مرحومم (داکتر م. سعید شینواری) در دهه ی 70 میلادی در فرانسه، قبل از آغاز تعلیم در لیسه ی عالی استقلال نیز فرانسه و فرانسوی را بهتر می شناختم.

زبان فرانسوی، ادبیات فرانسه و بالاخره دریافت علمی یک فرهنگ جهانی، ما را وارد حیاط فرانسوی می کرد؛ هرچند بعد ها شاهکار های ادبیات فرانسوی را از طریق ترجمه های دری خوانده ام، اما تعریف ویکتور هوگو، اونوره دو بالزاک، گی دو موپسان، آناتول فرانس، شاتو بریان، ژول ورن، الکساندر دوما و دیگران، در پیرامون ما شناخت خانواده گی ما، بحث می شدند.

فرانسه ی ما، فرانسه ی رویایی بود. شهر برج ایفل، شانزه لیزه و تاریخ انقلاب کبیر فرانسه. جاذبه ی این کشور مود و فیشن از مرز های استعماری نیز می گذاشت که کمی پایین تر از جغرافیای همیشه آفتابی بریتانیا، غروب کرد. زبان فرانسوی، سال ها قبل از جانشینی انگلیسی، زبان جهانی بود. ادبیات، هنر و موسیقی فرانسوی، به همه جای دنیا، صادر می شدند.

در دهه ی شصت خورشیدی که تلویزیون افغانستان، عجایب و غرایب ساخت شوروی را توجیه می کرد، گاه شاردکد هایی به دنیای غرب، ما را از انحصار روسی و شوروی بیرون می کردند. در آن دهه، آویزه ی گوش ما، دساتیر اخلاقی بود که خوب و بد را تعریف می کردند. سر درآوردن از مفاهیم هنری، ادبی و فرهنگی، نیازمند سوادی بود که در اوایل مکتب نداشتیم.

خانم زیبا، شاید با یگانه آهنگی که از او نشر می شد، بچه های لیسه ی استقلال را استقبال می کرد. میرلی ماتیو با آهنگ «زن دوست داشتنی»، در نوبت های پخش، ما را به وجد می آورد. درک زیبایی شناسی من از این آهنگ و خواننده اش، روی جاذبه ی صوری و شنیداری استوار بود.

سی سال پس از مجذوبیت های آهنگ «زن دوست داشتنی»، این صدای رسا را دوباره شنیدیم. فرو رفتن در عمق خاطراتی که خوشی می آورند، حس دل پذیری ست که با تداعی رونما می شود.

نوستالوژی فرانسوی آهنگ «زن دوست داشتنی» میرلی ماتیو، سی سال بعد از سالیانی که کودکی بیش نبودم، مرا محو تخلیقی کرد که کهنه نمی شود. به دنبال آهنگ دل نشین فرانسوی، در فراسوی ذهنیت کنونی، در نخست به این سیر رفتم که او زنده است؟ مجموعه ای از آهنگ های مختلف در دنیای مجازی، حکایت دیگری بود که سال هاست از مرز های انحصار گذشته ایم.

در سالیانی که میرلی ماتیو را می شناختیم، شمایل او، یک صورت داشت؛ تکرار آهنگ «زن دوست داشتنی» که رفقای کمونیست از یگانه تلویزیون افغانستان، جیره می دادند. قرار گرفتن در دنیای فرامرزی مجازی، گذشتن از هزاران سد و مرز است. ما با آهنگ جنگ، از شنود صدا هایی محروم شدیم که در یک معنی دیگر زنده گی، زیبایی هایی آفرینش را پخش می کردند.

نوستالوژی فرانسوی آهنگ «زن دوست داشتنی»، روی یک فاصله ی طولانی تاریخ، زمزمه ای با انعکاس سی سال است. در به دنبال نسخه های دیگری نیز می گردم که در کودکی یا عنفوان جوانی، روی اعصاب ما تاثیر می گذاشتند.

جاذبه ی هنر های آفرینشی که از هنر های طبیعی الهام می گیرند، در صورتی که از جنگ عاری باشند، پیوند های معنوی و مادی زنده گی انسانی اند. به این لحاظ، موسیقی، سهم ستودنی در بازیابی حافظه دارد.

نوستالوژی فرانسوی میرلی ماتیو از فراز لیسه ی فرانسوی کابل، تاریخ و گذشته ی ما، در دنیای مجازی به بازدم آمد. یافت این خاطره ی خوش، دارایی های فرانسوی مرا نیز پهن کرد. از لیسه ای با آن همه شکوه، فقط چند بسته لغت سربسته و نیمه ی فرانسوی را به میراث گرفته ام؛ زیرا در آن سال ها، حکایت جنگ معمول بود.

صدای جنگ، صدای هنرمند جذاب را خفه کرد و سایه ی جنگ، روشنایی فرصت هایی را گرفت که زمینه بودند یک فرهنگ جهانی را بهتر حفظ کنیم. حالا اگر بکوشم فرانسوی بگویم و بنویسم، این ته مانده ی روزگار مکتب، حتی به خط لاتین نمی شود. کتاب ها و اسناد مادرم، ترجمه های ادبی، یاد ها و نکته هایی از درس های مکتب، خلاصه ی آگاهی من از فرهنگ فرانسوی می شوند.

آهنگ «زن دوست داشتنی»، برای افغانانی که آن را می شناسند، بسیار دوست داشتنی است. خوشحال شدم که میرلی ماتیو زنده است. چهره ی مجازی او، در فرامرز های دنیای مجازی، یک نواخت نیست. تنوع آفریده های زیبای این خاطره ی خوش گذشته ی افغانانی که ناگزیر نبودند با اجبار رژیم ها، به همه، حتی به فرهنگ و تمدن پشت کنند، آنان را با تاریخی وصل می کند که در آرامش های افغانستان عزیز، دنیای بدون جنگ را فرا می گرفتند.

از نوستالوژی فرانسوی ام سپاس گزارم. بازیافت حافظه ی حیات بی آلایش در روزگاری که با عادت جنگ، عذاب مدنی نیز داریم، مردم را از «خوب» زنده گی، محروم نمی کند.

لینک آهنگ «زن دوست داشتنی»:

https://www.facebook.com/Nostalgies607080/videos/1764326620349889/

شرح تصاویر:

میرلی ماتیو در حال اجرای آهنگ «زن دوست داشتنی» و تصویر البم آهنگ های او در یوتیوب.

مصطفی عمرزی

از کتابخانۀ:

مصطفی عمرزی

نویسنده:

مصطفی «عمرزی»











| حفظ اطلاعات شخصی| | ما کی استیم؟ | | آرایشگر وبسایت | | شرایط استفاده | | تماس با ما |
Privacy Policy About us WebMaster Terms of Use Contact us