څوچه پاتي یو افغان وي - تل بدا افغانستان وي   |    تا زنده یک افغان است - جاوید افغانستان است
خبرنامه
NEWSLETTER
ابزار
UTILITIES
ورود به کارگاه
MEMBERS LOGIN
تماس با ما
CONTACT US

ظاهرشاه برای افغانستان چکارکرد



عصر پیشرفت وترقی در افغانستان از زمان " محمد ظاهر شاه" آغاز گردید. در کشور پلانهای انکشافی ۵ ساله و ۲۵ ساله طرح و تا۲ مرحله کاملاًتطبیق گردید. درمرحلۀ سوم مشکلات در بودجه وارد گردیده ومرحلۀ چهارم نیز موفقانه به اکمال رسید. درنتیجه افغانستان صاحب شاهراه حلقوی، ۱۱بند بزرگ برق و ده ها بند های کوچک، ۵۲۰۰ موسسات صنایع کوچک و فابریکات گردید. وضع ترانسپورت خصوصی و دولتی بهتر ومنظمتر گردید.

در جایی "محمد اسماعیل" وزیر سابق انرژی وآب افغانستان گفت که تنها طراحی بند کنر ده میلیون دالر پول و سه سال زمان ضرورت دارد. او گفت که" ساخت این بند یک میلیارد و صد و بیست میلیون دالر هزینه خواهد داشت." خوب برداران، شما حدس بزنید که تنها ۱۱ بند بزرگ برق و آبیاری که در زمان ظاهرشاه بنأ شده است، باید چند سال را در بر میگرفت و چند [ملیارد دالر] هزینه میداشت؟

از تاسیسات و فابریکه‌های مهم آنوقت فابریکه نساجی گلبهار، نساجی بگرامی، نساجی افغان، پشمینه بافی، نختابی کابل، بوت آهو، پشمنه بافی قندهار، کود وبرق مزارشریف، صابون سازی، سیلوها، فابریکۀ سمنت غوری، جبلالسراج، و هرات، بایسکل سازی پامیر، پلاستیک سازیها، دستگاۀ ساختمانی هلمند، افغانی، بنائی، سپین غر، راه میدان سازی، فابریکۀ پایه سازی، تصدی جنگلک، فابریکه حجاری بتون، فابریکه حجاری و نجاری، کابل فلز، خشکه شوئ‌ها، کاماز‌ها، افسوتر، فابریکه‌های کشمش پاکی، بانکها شرکتهای صادراتی بین المللی، بنادرتجارتی، سفارت خانه‌ها، وزارت خانه‌ها، تاسیسات وبناهای دولتی، فابریکه شکر بغلان، فابریکه جین وپرس مزارشریف، فابریکه روغن سازی سپین زر، استخراج زغال سنگ وسایر معادن، ایجاد مکاتب ولیسه‌ها، توزیع کوپون مواد اولیه به مامورین، توشیح قوانین، قوای مسلح مجهز، تشکیل احزاب سیاسی، کوپراتیفها و اتحادیه‌های صنفی، مطابع، میدانهای هوائی، محلات رهایشی، شرکت صادراتی قالین، قره قل وغیره می‌باشد.

اکنون همه ناخواسته مجبور به اقرار این حقیقت است که کار های را که ظاهرشاه انجام داده است، بینظیر است و کسی دیګر تا اکنون از عهده آن بر آید.

طوری مثال، "قطب الدین هلال" که خود یکی از اعضای حزب اسلامی و به اصطلاح مبارزین برضد حکومت و منتقدین سلطنت شاه بود، و کاندید ریاست جمهوری در انتخابات ۱۳۹۳ هجر شمسی ویا ۲۰۱۴ م بود، با مصاحبۀ که با یکی تلویزیون های محلی ( تلویزیون ۱) داشت، در جریان معرفی به اصطلاح برنامه های کاری اش چنین گفت " افغانستان ۴ فابریکۀ نساجی داشت که درآن ۴۰ هزار تن مصروف کار بودند، تنها در فابریکۀ کود و برق مزار شریف ۵۰۰۰ تن مصروف کار بودند. چـــــــــــــرا این فابریکه ها دوباره احیا نمیشود؟"

ظاهرشاه ، برای رشد صنعت کوشش خیلی زیادی میکرد، با ایجاد فابریکه های تولیدی و ارائه امتیازات فوق العاده به کارگران کارخانجات سعی می نمود تا از دوام آن مطمئن و از ورشکستگی آن جلوگیری نماید، طور مثال چند سال قبل کاریگران فابریکۀ نساجی پلخمری با اعتراض از عملکرد ادارۀ جدید خواهان برآورده شدن امتیازات را که ظاهرشاه " چند دهه قبل برایشان مبنی بر توزیع خانه ها رهایشی در برابر مدت کار تعهد نموده بودند، خواستار برآورده شدن آن وعده ها از جانب حکومت کرزی شدند و چنین ادعا نمودند " در دیدار کارگران فابریکۀ نساجی افغان-پلخمری با رئیس جمهور کرزی فرمودند که این فابریکه درسال ۱۳۲۱ ه ش به فعالیت آغاز نموده است، قرار تعهد اعلیضرت بابای ملت در آن زمان کسانیکه برای پانزده سال درین فابریکه کار کنند، سند ملکیت خانه های رهایشی آن فابریکه که در آن زندگی میکنند برای شان داده میشود."

در آنزمان افغانستان از لحاظ تولیدات زراعتی متکی بخود بوده سالانه صادرات میوه جات خشک و تازه، پوست و قالین، نباتات طبی را داشت. که توازن اقتصاد کشور را مستحکم حفظ نموده بود. در طول سلطنت "ظاهرشاه " نرخ اسعار ثابت بوده از ۳۴ افغانی هیچگاۀ بلند نرفته‌است. تآسیس سرای صرافی شهزاده مشکلات هزاران تاجر و سایر افغانها را مرفوع ساخته‌است که الی امروز این مارکیت بحیث بزرگترین مرکزی تبادلۀ اسعاد به سطح کشور موجود است.

با اعمار مکاتب در سراسر افغانستان و جبری ساختن جذب متعلمین به مکاتب یکی از اقدامات خیلی مؤثر شاه در راستای ترقی و رفای کشوربوده است، برای سرعت بخشیدن هرچه سریعتر محو بیسوادی، برنامه های سواد آموزی را برای بزرگسالان هم روی دست گرفت که نظر به مؤثربودن آن حتی ایران هم همین برنامۀ سواد آموزی افغانستان را در کشورشان تطبیق نمود. آقای "عبد الحمید مبارز درین مورد چنین مینویسد " پروگرام سواد آموزی یکی از پروژهای بسیار مهم "ظاهرشاه " بود که یونسکو این پروژه را به حیث یک پروژۀ موثر میشناخت، همین بود که در آن زمان ادارۀ ایران طی یک نامه ای کتاب های سواد آموزی افغانستان را مطالبه کرد چون سیستم سواد حیاتی افغانستان برازندگی پیدا کرده بود.

با تکمیل نمودن مؤفقانۀ پلان نخست پنجساله چون افغانستان در جاده هموار ترقی و انکشاف قرار گرفته بود از سراسر جهان متخصصین به افغانستان سرازیر شدند و افغانستان دربین کشورهای همسایه پیشتاز شده بود. درین مورد هم آقای عبد الحمید مبارز چنین مینویسد "تماس با متخصصین پروژه های خارجی مکتب دیگری بود که کارگران افغان را ا زلحاظ فکری و هم دانش تخنیکی مجهز میساخت که مثال مهم آن پروژۀ وادی هلمند بود که از آن دستگاۀ ساختمانی افغانی، هلمند و دیگر موسسات ساختمانی مختلط ملی و شخصی بوجود آمد. دیگر میرفت افغانستان د رجادۀ ترقی رهسپار شود، زیررا پلان های اقتصادی 5 ساله را مؤفقانه به عقب گذاشته بود، و تازه صدها متخصص تحصیل کرده از غرب وشرق، از شمال و جنوب، وارد افغانستان میگردیدند. درین زمان بود که، ننگرهار به مقایسۀ پشاور شهر پیشرفته تری بود، هرات با مشهد رقابت میکرد، ومزار و شبرغان با استخراج نفت وگاز از شهرهای همسایه اش در ازبکستان، ترکمنستان و تاجکستان پیشتر بود نه عقب تر!

من یک تعداد از فعالیت های وی راکه هرکدام در زمان خویش یک شهکار بوده، مشت نمونۀ خروارگفته با تفصیل قرار ذیل یاد آور میشوم، تاباشد از کتمان حقیقت که صورت گرفته جلوگیری نموده و نسل جوان را در قضاوت درست وعادلانه در مورد " ظاهرشاه " یاری نماید

1- شاهراها ی مهم که در زمان شاه اعمار شده اند:

در سال ۱۳۴۳ هجری شمسی شاهراه های مزار به کابل تونل سالنگ، شاهراۀ هرات به قندهار و قندهار به کابل، شاهراه هرات به اسلام قلعه سرحد ایران، و کابل به تورخم شروع و در مدت دوسال به پایه اکمال رسید.

ټونل ماهیپر و تونل سالنگ از جمله کار های آنزمان است که اکنون بداز ۶۰ سال سرازیر شدن دالر های باد آورده از سراسر جهان، کسی حتی فکر همچو پروژه ها را در افغانستان کرده نمیتواند، طوریکه دیده میشود تمام جهان نمیتواند حتی تخریبات جزیی سرک های سالنگ را ترمیم نمایند.

کارشناسان ساخت تونل سالنگ در ولسوالی سالنگ ولایت پروان را در قاره آسیا بی نمونه می‌دانند.

2- بند های آبگردان و برق که در زمان شاه اعمار گردیده است:

در افغانستان به شرح ذیل بندهای آبگردان برای آبیاری و تولید انرژی برق وجود دارد که نمیشود به هیچ وجه از آنها انکار وچشم پوشی نمود. بادرنظرداشت امکانات افغانستان همان زمان و تکنالوژی جهان هرکدام را میتوان به حیث یک شهکار حساب کرد که اکنون هم با وجود سرازیر شدن پول های باد آورده واشنگتن و مهیا شدن تسهیلات ساختمانی در جهان، آن کارها مشکل و حتی ناممکن به نظر میاید.

بند برق سروبی: در 25 کیلومتری بعداز ادغام دریای کابل و پنجشیر به طرف شرق کابل موقعیت دارد، دوتوربین که هرکدام ۱۱۰۰ کیلو وات برق تولید می نماید، یعنی مجموعاً ۲۲۰۰ کیلووات برق تولید میکند، مناطق بزرگ از آب آن آبیاری میگردد.

بند برق و آبیاری نغلو: در۷۰ کیلو متری شرق کابل موقعیت دارد و در ۱۰ کیلومتری بند سروبی یک ونیم کیلومتر نقطۀ ادغام دریا کابل و پنجشیر واقع شده است، در ابتدا با نصب سه توربین ظرفیت تولید برق آن ۷۶۰۰۰ کیلووات که بانصب توربین چهارم ظرفیت برق آن به ۹۷۵۰۰ کیلووات میرسد. با ذخیره مقادیر بزرگ آب و توزیع آن مطابق ضرورت قسمت اکثر مناطق شرق افغانستان را سرسبز و سیرآب نگهمیدارد.

بند برق ماهیپر بالای دریای کابل: در سال ۱۳۴۳هجری شمسی یعنی تقریبا ۵۰ سال قبل آغاز و قدرت تولید ۶۰ هزار



داکتر محمد علی ابدالی

از کتابخانۀ:

داکتر محمد علی ابدالی

نویسنده:

کنشکا دادفر











| حفظ اطلاعات شخصی| | ما کی استیم؟ | | آرایشگر وبسایت | | شرایط استفاده | | تماس با ما |
Privacy Policy About us WebMaster Terms of Use Contact us