څوچه پاتي یو افغان وي - تل بدا افغانستان وي   |    تا زنده یک افغان است - جاوید افغانستان است
خبرنامه
NEWSLETTER
ابزار
UTILITIES
ورود به کارگاه
MEMBERS LOGIN
تماس با ما
CONTACT US

كلمهٔ افغان چه معنی میدهد


اولآ تاریخچه کلمه ویا واژه افغان را باید بدانیم؛


نخست از همه باید گفت که کلمه " افغان" یک کلمه پشتو نبوده بلکه دری است و در طول تاریخ به قوم پشتون خطاب نشده بلکه بر یک خطه جغرافیائی خطاب شده و میشود و افغان یکی از بخش های آریائی بوده کدام نژاد مجزا از مردم آریائی معمول این منطقه نیست.
این کلمه در منابع مهم و معتبر تاریخی جهان مانند تاریخ یمینی (از کهنترین تاریخنامه‌ هاست) تاریخ بیهقی؛الکامل ابن اثیر؛ حدود العالم، نوشته های بطلیموس و بخصوص در سفر نامه ابن بطوطه به کرات ذکر شده است.
چنانچه ابن بطوطه در سفرش به کابل (سفرهایی طولانی ابن بطوطه از ۷۲۵ هجری قمری آغاز شد و در سال ۷۵۴ هجری قمری پایان یافت و درمجموع ۲۹ و نیم سال به طول انجامید.) مینویسد : "سپس به کابل سفرکردیم در اینجا طائفهٔ از عجم زندگی میکند که «افغان »نامیده میشوند..." کابل از قدیم پایتخت پادشاهان افغان بوده است ازطرفی میدانیم که مردم کابل از قدیم اکثریت مطلق تاجیکها بوده اند و تا زمان سفر ابن بطوطه تعداد پشتونها هنوز در این نواحی انگشت شمار بوده اما مردم کابل خود را افغان مینامیدند.

در شهنامه فردوسی که از جمله معتبر ترین کتاب های دری شمرده میشود، کلمه افغان به مراتب ذکر شده که به معنی مردم این خطه است،
کلمه "افغان" به شهادت شاهنامه به عنوان نام مردم این منطقه سابقه هزار ساله دارد.
نخستينبارى كه ذكرى از كلمه "افغان" در آثار مكتوب آمده، عنوان «اسوه گانه» در زبان سانسكريت میباشد در
داستان حماسى مهابهاراته بصورت «اسواگا» به‌كار رفته است. معادل درى اين کلمه «سواركار نجیب» است که همه گروه های قومى پشتون ،تاجيك، اوزبیک و سایر اقوام ساکن آنرا را در بر مىیگيرد.
درکتاب اوسـتا او -جـن(Ava-jan)و همچنـين اپ - جـن (Apa-jan) و در سـانسـكـريت او - هـن(Ava-han) و اپ - هـن (Apa-han) به‌معـنی كشـتن و زدن و افكنـدن و برانداختـن و دفـاع كـردن اسـت. اسـم فاعـلى آن از ريشــه این واژه‌ هـاست:
در اوســتا اوغـنــه (Avaghna) و اوغـانــه (Avaghâna) اپـغـنـه (Apaghna) و اپغانه (Apaghâna) و در سانسكريت اوگهنه (Avaghna) و اوگهانه (Avaghâna) و اپگهنه (Apaghna) و اپگهانه (Apaghâna) و بمعنى افگننده و دفاع كننده و جنگنده وغيره است و براى مردمى جنگجو و دلاور مانند افغانها اين پر افتخار ترین نامى شايسته است كه ديگران به آنان داده اند.
در شاهنامه فردوسى نيز دوبار واژه «آوگان» آمده است، كه از سپه‌كشان عصر فريدون بود:
سپهدار چون قارن كاو گان - سپهكش چو شيروى و چون آوگان
در جاى ديگر، بازهم در همين داستان فريدون، فردوسى چنين مى‌گويد:
سپهدار چون قـــارن كـاو گــان
بـه پـيـش ســپاه انـدرون آوگـان


بدین ترتیب ، واژه یا کلمه افغان – در زبان های هزار سال قبل آوگان ، اوگان آمده و بعد از هجوم عرب چون در الفبا عربی حرف گاف "گ" وجود ندارد بنآ حرف گاف را بعضاً جیم و اکثراً هم غین تلفظ میکنند
مثلاً گاز را غاز میخوانند، کشور پرتگال را پرتغال میگویند بنآ اوگان را هم اوغان خوانده اند و بعداً افغان و در جمع افاغنه در عربی شکل گرفت چون کلمه افغان عربی نیست ، بناً افاغنه هم غلط است.

بنآ وقتی یک افغان به خارج از کشور سفرمیکند، درخارج همه آنرا بنام افغان میشناسند ، اگر شما بگویید که من تاجیک ام ، فکر می کنند که اهل تاجیکستان هستید و این هم جعل و دزدی اسم و هویت یک کشور دیگر است . و اگر بگویید ازبک هستیم آنها فکر می کنند که از ازبکستان هستید .
آیا شما واقعاً به یک تاجیک بنام افغانستان که افغان هست ، افتخار می کنید یا به یک تاجیک – تاجیکستان?
ایالات متحده آمریکا از نژاد و ملیت های مختلف تشکیل شده است ولی وقتی که درقلمرو یک کشور و دولت زندگی میکنند و افتخار تابعیت اش را دارند همه آمریکایی خطاب میشوند .
پس ما افغانیم نه افغانستانی ! تاجیک تاجکستان خود را تاجیک میگوید و ازبک ازبکستان خود را ازبک میگوید نه تاجیکستانی یا ازبکستانی.
در عرف بين‌المللى نيز مراد از كلمه «افغان»، «ملت افغانستان» است، نه قوم «پشتون». از همين‌ رو هر تبعه افغانستان در خارج از كشور به‌صفت «افغان» شناخته میشود.
بنابراین کشور ما افغانستان است و ما افغانیم و این ادعایکه کلمه افغان متعلق به یک قوم است ادعایی کاملا بی اساس، مغرضانه، پوچ و بی بنیاد است و کسانیکه واقعا فروخته شده استند علیه این نام پاک و پر افتخار قد علم کرده اند قابل مجازات قانونی اند چون در قانون اساسی برای اتباع افغانستان افغان خطاب شده است. لهذا برای تحکیم ملت شدن در کشور ترجیح بدهیم که هویت ما به کشور ما منسوب باشد نه به یک قوم و یا طایفهٔ خاص.
پس ما افغانیم و تا یک نفر افغان است ، زنده افغانستان است.
افغان بالا تر از تاجیک است
بالا تر از پشتون است
بالا تر از ازبیک است
و بالا تر از هزاره است
بالاتر از پشه ای، بلوچ و سک و اهل هنود.و....است.
چون این ها همه افغان اند.



مآخذ؛
۱- حبیبی، عبدالحی، مجله آريانا، شماره سوم، سال بيست و هفتم، جوزا و سرطان ۱۳۴۸ شمسى، ص ۱.
۲- مرى لوئيس افغانستان شناس معروف، کتاب سرزمين و مردم افغانستان، ترجمه مرتضى اسعدى، چاپ اول: ۱۳٦۸، ص ۵۲.
۳- فرهنگ، مير محمدصديق، افغانستان در پنج قرن اخير، چاپ ۱۳٧۱، ج ۲، ص ۳۳۱.
۴- مجله سخن، ص ۱۲٦۵-۱۲٦۳.
۴- همان‌جا، ص ۱۲٦۵

سیف الله فضل

از کتابخانۀ:

سیف الله فضل

نویسنده:

افغانی از کانادا











| حفظ اطلاعات شخصی| | ما کی استیم؟ | | آرایشگر وبسایت | | شرایط استفاده | | تماس با ما |
Privacy Policy About us WebMaster Terms of Use Contact us