څوچه پاتي یو افغان وي - تل بدا افغانستان وي   |    تا زنده یک افغان است - جاوید افغانستان است
خبرنامه
NEWSLETTER
ابزار
UTILITIES
ورود به کارگاه
MEMBERS LOGIN
تماس با ما
CONTACT US

ضرب کلیم


یکی از آثار محمد اقبال به نام " ضرب کلیم" است که به زبان اردو تحریر یافته است. عنوان کتاب به اساس آیهء شریفه ( فاضرب بعصاک الحجر) یعنی ای موسی ( با عصای خود سنگ را بزن) که نمونه و معجزهء تست – انتخاب شده است. موسی (ع) که بنی اسرائیل را از شر و ظلم فرعون رهایی بخشید و خداوند فرعون را با تمام مظالم و لشکرش در بحر غرق کرد، مرحلهء جدید دعوت و مبارزه موسی (ع) برای قوم بنی اسرائیل در احیاءی یک جامعه اخلاقی آغاز گردید که مشکلاتش بیشتر از دوره مبارزه با فرعون بود.
علامه اقبال با تأسی ازین درس تاریخی، با کلام شیرین خود ملت هند را برای احقاق آزادی و تعیین سرنوشت شان و نهایتاً آزادی سرزمین هند و مسلمانان هند را مرحله گذار کلیم الله نامیده و آنرا (ضرب کلیم) خوانده است. علامه اقبال در جهت اظهار فلسفه و افکار خود از کلمات و الفاظی استفاده نموده است که این تصورات با اندیشه افغان ها و پشتون ها قرب و نزدیکی و مشابهت زیادی دارد. در مقدمهء کتاب خود علامه اقبال پیامی به نواب حمید الله خان فرمانروای "بهوپال" دارد که به زبان دری چنین سروده شده است:

زمانه با امم ایشیا چه کرد و کند
کسی نبود که این داستان فرو خواند
تو صاحبِ نظری آنچه در ضمیر منست
دل تو بیند و اندیشهء تو می داند
بگیر این همه سرمایهء بهار از من
که گُل بدستِ تو از شاخ تازه تر ماند
اقبال در بخش (ادبیات فنون لطیفه) به اشعار شعرای دری زبان و قدیم افغانستان استناد می کند. او به نام هشت شاعر و رسام مشهور کشور ما کمال الدین بهزاد اشعاری می سراید. شعرای که علامه اقبال به آنها ارادت و احترام دارد عبارت از :
خاقانی، مولانا جلال الدین محمد بلخی مشهور به (رومی)، حکیم سنائی غزنوی، شیخ فریدالدین عطار نیشاپوری، نظامی گنجوی، ابوامعانی میرزا عبدالقادر بیدل، خواجه شمس الدین محمد حافظ شیرازی، و کمال الدین بهزاد هروی.

در غزل زیر عنوان (ابلیس کا فرمان) و یا فرمان ابلیس در مورد غیرت افغان ها این بیت راسروده است:
افغانیون کی غیرت دین کا ہے یه علاج
مُلا کوان کی کوه و دمن سی نکال دو
علاج غیرت دینی افغان ها اینست که ملا ازحاکمیت جامعه اش کشیده شود. منظور اقبال از استفاده کلمه ملا همان اشخاصی اند که دین را عنعنوی پذیرفته اند.

داکتر محمد علی ابدالی

از کتابخانۀ:

داکتر محمد علی ابدالی

نویسنده:

داکتر حلیم تنویر











| حفظ اطلاعات شخصی| | ما کی استیم؟ | | آرایشگر وبسایت | | شرایط استفاده | | تماس با ما |
Privacy Policy About us WebMaster Terms of Use Contact us