څوچه پاتي یو افغان وي - تل بدا افغانستان وي   |    تا زنده یک افغان است - جاوید افغانستان است
خبرنامه
NEWSLETTER
ابزار
UTILITIES
ورود به کارگاه
MEMBERS LOGIN
تماس با ما
CONTACT US



جلال‌الدین محمد بلخی معروف به جلال‌الدین رومی، جلال‌الدین بلخی، ملای روم، مولانا، و مولوی (۶۰۴ - ۶۷۲ (قمری)) از زبده‌ترین عارفان و یکی از مشهورترین شاعران زبان دری بشمار می‌آید. نام او محمد و لقبش در دوران حيات خود «جلال‌الدين» و گاهى «خداوندگار» و «مولانا خداوندگار» بوده و لقب «مولوى» در قرنهاى بعد (ظاهراً از قرن نهم) براى وى به كار رفته و او به نامهاى «مولوى» و «مولانا» و «ملاى روم» و «مولوى رومى» و «مولوى روم» و «مولاناى روم» و «مولاناى رومى» و «جلال‌الدين محمد رومى» و «مولانا جلال‌بن محمد» و «مولوى رومى بلخى» شهرت يافته و از برخى از اشعارش تخلص او را «خاموش» و «خموش» و «خامش» دانسته‌اند. مولوی خطاب به خویش چنین سروده است: هوسی است در سر من که سر بشر ندارد من از این هوس چنانم که ز خود خبر ندارم دو هزار ملک بخشد شه عشق هر زمانی من از او به جز جمالش طلبی دگر ندارم مولانا در سال ۶۰۴ قمری در بلخ زاده شد، چون محمد خوارزمشاه با مشایخ از راه کم لطفی پیش می‌رفت، پدرش بهاءالدین تاب نیاورده و در سال ۶۱۸ با خانوده‌اش خراسان را ترک نمود. مدتی در وخش و سمرقند بسر برد. آن‌گاه از راه بغداد به مکه رفت و پس از نه سال اقامت در الجزیره به دعوت کیقباد سلجوقی که صوفی‌مشرب بود به قونیه پایتخت سلجوقیان روم رفت. جلال‌الدین پس از مرگ پدرش در سال ۶۲۸ قمری، نزد برهان‌الدین ترمذی که از شاگردان پدرش بود شاگردی کرد و مدتی هم‌نشین شمس تبریزی شد و بالاخره خودش پایه‌گذار طریقتی شد که مشهور به طریقت مولویه شد. مولانا به سال ۶۷۲ دیده از جهان فرو بست و در همان قونیه دفن شد. آثار وی به بسیاری از زبان‌های زنده دنیا ترجمه شده‌اند و در اروپا و امریکا شهرت بسیار دارند. مثنوی معنوی مولانا از محدود شاعرانی است که کتاب معروفش مثنوی معنوی را نه با یاد خدا، که با بیت معروف «بشنو این نی چون شکایت می‌کند/از جدایی‌ها حکایت می‌کند» آغاز می‌کند. در مقدمهٔ کاملاً عربی مثنوی معنوی نیز که به انشای خود مولانا است، این کتاب به تأکید «اصول دین» نامیده می‌شود («هذا کتابً المثنوي، و هّو اصولُ اصولِ اصولِ الدين»). مثنوی حاصل پربارترین دوران عمر مولاناست. چون بیش از پنجاه سال داست كه نظم مثنوی را آغاز كرد. اهمیت مثنوی از آن رو نیست كه یكی از آثار قدیم ادبیات دری است بلكه از آن جهت است كه برای بشر سرگشته امروز پیام رهایی و وارستگی دارد. مثنوی بی‌هیچ تردیدی مهم‌ترین و تكان‌دهنده‌ترین تجربه عرفانی بشر است و اگر آن را "حماسه بزرگ عرفانی" بنامیم گزاف نگفته‌ایم. مثنوی فقط عرفان نظری نیست بلكه كتابی است جامع عرفان نظری و عملی. او خود گفته است: "مثنوی را جهت آن نگفتم كه آن را حمایل كنند، بل تا زیر پا نهند و بالای آسمان روند كه مثنوی معراج حقایق است نه آنكه نردبان را بر دوش بگیرند و شهر به شهر بگردند." بنابراین، عرفان مولانا صرفاً عرفان تفسیر نیست بلكه عرفان تغییر است. یعنی باید انسان خودش را عوض كند نه آنكه فقط الفاظ را لقلقه لسان خود كند. مولانا در مثنوی، علم و عشق و عرفان را به هم درآمیخته و از آن معجونی ساخته است كه به درد همه كس می‌خورد و هر شخصی به اندازه سطح فكر و سواد خود می‌تواند از آن استفاده كند. دیوان شمس غزلیات و اشعار دری «دیوان شمس» (یا دیوان کبیر)، محبوبیت فراوانی کسب کرده‌اند... رباعیات مولانا در کنار «دیوان شمس» و شعرهایش در «مثنوی‌معنوی»، رباعیات عاشقانه‌ای نیز سروده است که می‌گویند پس از خیام از بی‌پرده‌ترین رباعیات به زبان دری است. پژوهندگان به ظن قوی بسیاری از رباعیات وی را از او نمی‌دانند. نمونه‌ای از رباعیات وی چنین است : عشق از ازل است و تاابد خواهدبود جوینده عشق بی‌عدد خواهدبود فردا که قیامت آشکارا گردد هرکس که نه عاشق است رد خواهد بود *** عشق آمدو شد چو خونم اندر رگ و پوست تا کرد مرا تهی و پر کرد ز دوست اجزای وجود من همه دوست گرفت نامیست زمن باقی و دیگر همه اوست آثار منثور فیه ما فیه مجالس سبعه مکتوبات

English:

پښتو :

Français:

جلال الدین محمد بلخی

Jalaluddin Balkhi

جلال الدین محمد بلخی

رده بندی ( ادبیات )

لقب یا تخلص : Other Names :
مولانا
Mawlana, Mawlawi
شغل : Profession :
دانشمند٬ شاعر٬ ادیب
Scholar, Poet
متولد : Born :
1207-10-07
بلخ، افغانستان
Balkh, Afghanistan
متوفی : Died:
1273-12-24
ترکیه قونیه
Konya Turky
دین : Religion :
اسلام، سنی
Islam، Sunni
زبان مادری : Mother tongue :
دری
Dari



    منابع :
مواد مرتبط
جلال الدین محمد بلخی شعر بيتين جامي
مولانا جامی
فیه ما فیه
مجالس سبعه
از کوچه عرفان
رباعیات مولانا جلال الدین محمد بلخی
گزیده های از مثنوی مولانای بلخ
اندیشهٔ جامی
گزیده های از مثنوی مولوی بلخ
مکتوبات حجته الله محمد نقشبندی
مولانا بزرگترین شاعر و عارف افغان
سخندان فارس
از كوچه ى عرفان مولانا
☼ ابوالمعانی میرزا عبدالقادر بیدل
☼ ابوالمعانی بیدل شاعر حیرتها و اسرار ها
☼ مختصری از زندگینامه و شرح احوال بیدل کابلی
☼ مرگ و محل دفن بیدل
☼ غلام احمد نوید
☼ حاجی خیرو و زبان دری٬ فارسی و تاجکی
☼ بیدل و تلاش دیدار
☼ کیست دهقان
☼ حاجی خیرو و شفیعی کدکنی؟
☼ ریگ روان
☼ تر شنی ونی لاندی
☼ گفتار بلخ در کلّیات شمس ۱
☼ گفتار بلخ در کلّیات شمس ۲
☼ گفتار بلخ در کلیات شمس ۳
☼ گفتار بلخ در کلّیات شمس ۴
☼ گفتار بلخ در کلّیات شمس ۵
☼ یادداشتهای استاد خلیلی
☼ لهجهٔ بلخ و دریافت بهتر سخن مولانا ۱
☼ باز هم در خدمت مولانا
☼ حکمت در سویس آسیا
☼ پرده اسرار مادّه
☼ تأثیر زبان و ادبیات دری بر زبان و ادبیات عربی
☼ پیوند شعر و موسیقی
☼ میراث فرهنگی
☼ میرزا حمید آغاسی
☼ مخمس بر غزل جد بزرگوارم داملا محمد ارباب محزون کشمی
☼ دری
☼ شمس تبریزی و مولانا بلخ
☼ مسافر نیسان
☼ دری نگاران هند
☼ تناقض در استدلال آقای سیستانی ۷
☼ مولانا جامی سرایندهٔ ارزشهای عالی انسانی و دوستی خلقها
☼ آدمی هم پيش ازآن کادم شود، بوزينه بود
☼ زبان دری ازگفتار تا نوشتار
☼ قلف یا قفل
☼ سو یا سون
☼ دم دادن ، دم به دم ، دم زدن
☼ بالاپوش
☼ ملا محمد جان
☼ مزار ابوالمعانی میرزا عبدالقادر بیدل
☼ عبارت ، عبارت اضافی و تتابع اضافات درشعر
☼ د پښتو شفاهي ادبياتو، د ژانرونو د ثبتونې او راټولونې اړتيا
☼ كوچى ملا
☼ مولانا و ایران
☼ ترکیه چرا مولانا را ترك معرفی می‌كند؟
☼ زندگانی مولانا جلال الدین محمد
☼ شعر څه ته وايي
☼ مومند
☼ همزه چیست
☼ مولانا ملکیت کیست
☼ فرهنگ انتقاد
☼ در انتظار چه استید؟
☼ عوالم درونی
☼ گفت و گو
☼ مولانا؛ ایرانی «نجیب» یا «افغانی کثافت»؟
☼ ادبیات سیاسی
☼ پيدايش ، تکامل و دورنمای زبان دری
☼ سبکها و مکتبهای شعر دری
☼ باز تاب عناصر زبان گفتاری در ی در شعر مولانا
☼ زبان و بیانِ نقد و هجو در ادبیات زبان فارسی دری
☼ انسان شناسی و نفس شناسی
☼ پیشینهٔ عرسِ بیدل
☼ ظاهر هویدا- دانش آموخته هنرستان چایکوفسکی
☼ زبان دری
☼ كسي از ما، دفاع نكرده است
☼ محصولات کژدار و مریز
☼ نقد بر نقد «دزدیهای» رحمان بابا از حافظ شیراز
☼ د وینو واټ
☼ ازدواج با دو خواهر دریک وقت
☼ ایران پنجاه هزار لغت برایما صادر میکند
☼ در وصف تاجیک
☼ ابوحنیفه نعمان بن ثابت کابلی ( امام اعظم )
☼ میباشد و است
☼ ین وون نشانه های جمع
☼ پروا و وار و واری
☼ آب خوردن یا آب نوشیدن
☼ است و هست
☼ نکته یی چند یا نکاتی چند و آیتی چند یا آیاتی چند
☼ پروا
☼ گرفتگی و گرفتاری و گیر و گرفت
☼ واری ، وار و واره
☼ عبارت
☼ چهارشنبه سوری و پیشینۀ آن در افغانستان
☼ نگرشي بر شگردهاي موسيقي عملي و نظري در عهد غوريان ۳
☼ عاقبت شمس در روایات شفاهی
☼ اثرات توهین
☼ غلام محمد نوید
☼ پښَتو و لُويَکان غزنه
☼ شب برات ، نیمه ی شعبان
☼ بيائيد باهم پُل بزنيم
☼ مولوي دزدي
☼ ضرب کلیم
☼ افغان شناسی در اشعار دری علامه اقبال لاهوری
☼ عرفان ناصالح
☼ شاعر و شعر مهجور
☼ مثنوی معنوی باید از نشانی زبان دری ثبت یونسکو شود
☼ اهمیت لاجورد درآثار هنری قدیم جهان و افغانستان
☼ چگونه کشورما افغانستان نام گرفت؟
☼ رسانه ی دعوت
☼ شمس مولانا کی بود؟
☼ صوفیان، دراویش، پیران و ملنگان
☼ سر و ته یک کرباس
☼ بسیار تعجب نکنید
☼ عشق و موسیقی در منظومۀ فکری مولانا عبدالرحمن جامی
☼ پروژه نشر افکار و آثار صلاح الدین سلجوقی
☼ در حاشیۀ یک تقریظ
☼ بازسازی هويت ملی
☼ نگرشی درتفکر دینی
☼ علامه سیدجمال الدین افغانى
☼ بُعد فراموش شدۀ تمدن اسلامی
☼ عوامل بازدارندۀ دموكراسی در افغانستان
☼ اشعار تُرکی مولوی
☼ کودتای ۲۶سرطان وکودتای ۷ثور هردو محصول دهه دموکراسی
☼ تفاوت ملا، مولوي و مولانا
☼ اندرز
☼ فهم
☼ گرد و خاک ارتجاع
☼ قهرمان جهاد
☼ صدا کن
☼ بيائيد باهم پُل بزنيم
☼ قرض از همسايه
☼ مولوى دزدى
☼ دزد بدنبال شريك جرم

Last Update: 2016-11-06 20:13:01.0


 
اثبات‌پذیری کامل این پژوه٬ نیازمند به منابع و تحقيقات بیشتر است. ازینرو٬ هرگونه تغيير و تحول و یا حتی٬ حذف مطالب را انتظار داشته باشید.


This section may requires more references or sources. The research in this section, may vary, change or even could be removed from the page.
Please be advised.


| حفظ اطلاعات شخصی| | ما کی استیم؟ | | آرایشگر وبسایت | | شرایط استفاده | | تماس با ما |
Privacy Policy About us WebMaster Terms of Use Contact us